من و چند نفر دیگر از جماعت دیوانگان!

ما این مدت یک چنین جاهایی بودیم!

پی‌نوشت:
متاسفانه این بیست روز به اینترنت دست‌رسی نداشتم. ممنونم از همه‌ی دوستانی که پی‌گیر حالم شده بودند و شرمنده‌ام که قبل از سفر به علت کار و درگیری زیاد و یک‌دفعه‌ای پیش‌آمدن همه چیز، فرصت نکردم این‌جا بنویسم که برای مدتی نیستم و به همین خاطر باعث نگرانی عده‌ای شدم. خیال‌تان راحت، حکایت من، حکایت بادمجان بم است!

برای شنیدن: اگر از علاقه‌مندان شنیدن موسیقی آرام و کلاسیک هستید، آلبوم «تاریکی زیبا» به آهنگ‌سازی و نوازندگی مهدی وجدانی انتخاب بسیار مناسبی است. این آلبوم شامل ده قطعه بدون کلام برای گیتار به نام‌های «تاريكی زيبا»، «پيچك»، «پرسه‌های بی‌تو»، «آرانخوئز»، «لحظات بارانی»، «عاشقانه‌ها»، «افق»، «هميشه با من بمان»، «بيابان» و«چشمان سياه» است كه در سه قطعه مهدی شريفی به عنوان نوازنده‌ی گيتار آگوستيك در كنار وجدانی حضور داشته و بقیه‌ی قطعات تك‌نوازی است. تاریکی زیبا آلبوم محبوب این روزهای من است که مدام توی ماشین آن را می‌شنوم.

برای خواندن: «پیله و پروانه» نوشته‌ی ژان دومینیک بوبی، سردبیر فرانسوی مجله‌ی Elle که پس از یک حمله‌ی مغزی شدید، به‌طور کامل فلج می‌شود و حتی توانایی حرف‌زدن را از دست می‌دهد و فقط می‌تواند پلک چپش را حرکت دهد و این کتاب فوق‌العاده را در همین شرایط نوشته است. کتابی که فیلم بسیار خوب Le Scaphandre et le papillon سال گذشته از روی آن ساخته شده است و به قول ادمونت وایت با خواندن این کتاب دوباره می‌توان عاشق زندگی شد. این کتاب با دو ترجمه‌ی مختلف در ایران به چاپ رسیده است، که چاپ دوم نسخه‌ی نشر چشمه با ترجمه‌ی فریبا تنباکوچی و میچکا سرمدی هم‌اکنون در بازار موجود است.

جمعیت نپال بیش از بیست و هفت میلیون نفر است و پای‌تخت آن؛ کاتماندو؛ کثیف‌ترین، فقیرترین، بی‌ در و پیکرترین و شلوغ‌ترین پای‌تختی است که تا به حال دیده‌ام. در کاتماندو به طور متوسط روزی هشت ساعت برق می‌رود و اوضاع در بقیه‌ی مناطق به مراتب بدتر است. نود درصد نپالی‌ها هندو و پنج درصد بودیست هستند.

طبیعت نپال اما فوق‌العاده است. مناطق طبیعی محافظت‌شده‌ی زیادی در نپال وجود دارد و انواع تفریحات و فعالیت‌های مرتبط با طبیعت در نپال وجود دارد. نپال پر از توریست طبیعت‌گرد خارجی است. از کوه‌نوردان حرفه‌ای، تا علاقه‌مندان به قایق‌رانی در آب‌های خروشان، بانجی‌جامپرهای حرفه‌ای، علاقه‌مندان به حیات‌وحش و دوست‌دارن پاراگلایدینگ و ...

سفر به نپال تجربه‌ی بسیار خوبی است برای کسانی که می‌خواهند برای مدتی از زندگی شهری فاصله بگیرند. برخی از تصاویری را که از نپال گرفته‌ام را در دو بخش در این‌جا قرار می‌دهم. برای دیدن تصاویر با اندازه‌ی بزرگ‌تر می‌توانید روی آن‌ها کلیک کنید.

فرودگاه. تیم ملی. هم سفرها. نیک‌بخت. جباری. دایی. آب‌میوه. بحرین. معطلی. هفت‌سین. ای ایران. معطلی. پرواز. کاتماندو. کثیف. شلوغ. بوق. بوق. بوق. چیتوان. رودخانه. قایق. کروکودیل. کانو. سقوط در آب. فیل. جنگل. میمون. فیل. کرگدن. جنگل. جشن. رنگ. پخارا. دریاچه. رشته کوه آناپورنا. تبتی‌ها. پاراگلایدینگ. باران. سینگینگ باول. توریست. آب‌شار. صبح زود. رودخانه‌ی تریسولی. رفتینگ. پاره‌شدن قایق بادی. آل فوروارد. گیرکردن ماشین در ماسه. ناگارکات. زیبا. طلوع خورشید. هیمالیا. طبیعت. اورست. روستا. باختاپور. فقر. قدمت. پاتان. دست‌فروش. گود پرایس فور یو. معبد هندو. سوزاندن مرده. گاو. میمون. آدم. معبد بودا. اُم. معبد میمون‌ها. فرودگاه. پرواز. خانه.

این تعداد رای به معنای آن است که به احتمال فراوان در حال حاضر نیز اصول‌گرایان با همه‌ی سازمان‌دهی و برنامه‌ریزی‌شان، بیش از یک میلیون رای در تهران نخواهند داشت. (بدیهی است در دوره‌ی هفتم، اصول‌گرایان با تمام توان‌شان در انتخابات شرکت کرده بودند و بعید می‌دانم تعداد هواداران‌شان در این مدت بیش از ده درصد رشد کرده باشد.)

با توجه به این موضوع این‌طور می‌توان پیش‌بینی کرد که با توجه به وجودنداشتن لیست واحد در اردوگاه اصول‌گرایان، اگر میزان مشارکت تهرانی‌ها حتی به حدود 50 درصد برسد (که طبق برخی نظرسنجی‌ها این‌گونه است.) دست‌کم بیش از دو سوم راه‌یافتگان به مجلس از حوزه‌ی انتخابیه‌ی تهران اصلاح‌طلب خواهند بود.

تحریمی‌ها استدلال‌های خاص خودشان را دارند که با وجود احترامی که برای همه‌ی آن‌ها قائلم، متاسفانه منطق‌ دلایل‌شان برای من قابل درک نیست. یعنی واقعاً من نمی‌فهمم که رای‌ندادن چه فایده‌ای به حال ما دارد، جز این‌که فقط شاید کمی دل‌مان خنک شود! آیا بعداً دود این تحریم به چشم‌ خودمان نمی‌رود؟ به قول بهنود: «اصلاً فرض کنیم سه چهارم مجلس از قبل انتخاب شده است، چرا برای یک‌ چهارم باقی مانده تلاش نکنیم؟»

اگر بخش عمده‌ای از افراد دور و برمان (حالا به هر دلیلی) نمی‌خواهند رای بدهند، ناچار باید پذیرفت که به هر حال جامعه‌ی امروز ما همین است و یک شبه عوض نمی‌شود. باید تا می‌توانیم کار کنیم و بیش‌تر کار کنیم تا سطح آگاهی سیاسی جامعه به‌تدریج بالاتر رود و فرهنگ اصلاح‌طلبی نهادینه شود.

نتیجه‌ی انتخابات هرچه که باشد از یک چیز بسیار خوش‌حالم: این‌که عده‌ای که تعدادشان هم کم نیست، را این روزها می‌توانیم ببینیم که دقیقاً می‌دانند برای چه رای می‌دهند و چه مسیری را می‌خواهند پیش روند. این مسئله، با یک نگاه واقع‌بینانه به آینده، خیلی دل‌گرم کننده است.

من در حدی که در توانم بود سعی کردم دلایلم را برای شرکت در انتخابات توضیح دهم. فردا صبح پای صندوق می روم و به این لیست رای می‌دهم. زمان مشخص خواهد کرد که تصمیم منی که در انتخابات شرکت می‌کنم درست بوده است یا دوستانی که می‌خواهند انتخابات را تحریم کنند. امیدوارم اگر سال‌ها بعد مثلاً فرزندشان از آن‌ها پرسد که: «چرا در انتخابات مجلس هشتم شرکت نکردی؟» جواب قابل‌قبولی برای او داشته باشند.

1ـ دموکراسی یک شبه و یک ساله به دست نمی‌آید. اصلاحات فرایندی تدریجی است. تاریخ کشورمان را تا به حال خوانده‌اید؟ اگر خوانده باشید، حتماً می‌دانید از حدود صد سال پیش که اولین جرقه‌های اصلاحات، آزادی‌خواهی و دموکراسی‌خواهی هم‌زمان با انقلاب مشروطه در ایران شکل گرفت، تا به امروز که حدود سه دهه از انقلاب سال 57 ایران می‌گذرد، بیش‌تر تلاش‌ها در این زمینه با شکست مواجه شده است.

درست که در برهه‌هایی از این تاریخ (سال‌های ابتدایی انقلاب مشروطه، دوره‌ی مصدق، دولت بازرگان و ریاست‌جمهوری خاتمی) گام‌هایی به سوی آزادی برداشته شد و نخبگان، روشن‌فکران و عامه‌ی مردم سرمست از چشم‌انداز رسیدن به آزادی و جامعه‌ی مدنی حتی کار را تمام شده دانستند، اما سرخوردگی ناشی از به سرانجام نرسیدن این تلاش‌ها باعث شد که جنبش اصلاحات حتی دچار عقب‌گرد شود.

مشکل بیش‌تر ما این است که همه چیز را سریع می‌خواهیم و ذات اصلاحات این‌گونه نیست و پروسه‌ی زمان‌بری دارد، حواس‌مان هم به تاریخ سرتاسر از استبدادمان و قدرت سنت و فرهنگ ریشه‌داری که این استبداد ایجاد کرده نیست. بنابراین با اولین شکست‌ها و مواجهه با مشکلات فراوان این راه به کل ناامید و افسرده می‌شویم و خود را کنار می‌کشیم.

من رای می‌دهم نه به این امید که مجلس هشتم، حتی باوجود اکثریت اصلاح‌طلب می‌تواند معجزه کند، بلکه به‌خاطر این‌که اصل حرکت اصلاحی را باور دارم و چشم امیدم به آینده است. به روزی که شاید حتی آن را نبینم، اما به این دل‌خوشم که مسیری درست را انتخاب کرده‌ام.

3ـ رای‌ندادن، نق‌زدن، قهرکردن، لج‌بازی‌کردن چه فایده‌ای دارد؟ با رای‌ندان مشروعیت نظام را زیر سوال می‌بریم؟ خُب چه فایده‌ای دارد؟ به چه کسی برمی‌خورد؟ نتیجه‌اش فقط این می‌شود که شرایط‌‌مان روزبه‌روز بدتر شود. کسی هست که منکر این شود که این سه سال گذشته را به عقب رفتیم، فقط به این خاطر که بسیاری ازما لج‌ کردیم، در انتخابات شرکت نکردیم و احمدی‌نژاد رییس‌جمهور شد؟

قضیه ساده است: هر چه تو پا پس بکشی، طرف مقابلت جلوتر می‌آید. فکر می‌کنی اگر تو رای ندهی، آن‌وری‌ها ناراحت یا دچار تحول یا متنبه می‌شوند؟ خیلی ساده‌انگارانه است چنین طرزفکری. آن‌ طرف اگر از دستش بربیاید، در درازمدت (حتی کوتاه‌مدت) انتخابات را به کل جمع می‌کند و بساط خلیفه‌گری را دوباره راه می‌اندازد. با حضورنداشتن فقط کار آن‌ها را ساده می‌کنیم.

4ـ بسیاری از این‌ آدم‌هایی که الان به عنوان نماینده‌های اصلاح‌طلبان معرفی شده‌اند، شاید فقط وجه شباهتی پنج درصدی به من داشته باشند و در بسیاری موارد شبیه به من و امثال من فکر نمی‌کنند. در یک شرایط آزاد امکان نداشت من به چنین افرادی رای دهم، اما حالا مجبورم دماغم را بگیرم و رای‌ام را به نفع آن‌ها داخل صندوق بیندازم، چون نمی‌خواهم شرایط از این بدتر شود، چون نمی‌خواهم قوانین روزبه‌روز سخت‌گیرانه‌تری بر زندگی‌ام حاکم شود. من اگر حس کنم رای‌ام یک در میلیون تاثیر دارد، رای می‌دهم. صورت مسئله را پاک‌کردن هنر نیست.

5ـ تقلب می‌شود؟ بله! اصلاً فرض بگیریم که می‌شود. نماینده‌های مجلس قدرتی ندارند و تصمیمات جای دیگری گرفته می‌شود؟ حق با شما است، من هم قبول دارم که مجلس قدرت چندانی، آن طور که شایسته‌ی نظام‌های پارلمانیستی است، ندارد. اگر شرکت کنیم فردای انتخابات صداوسیما گوش همه را کر می‌کند که نگاه کنید همه رای داده‌اند و نظام و حکومت‌شان را دوست دارند و مشت محکمی به دهان استکبار زدند و ما نمی‌خواهیم از ما سوءاستفاده شود؟ خُب فکر می‌کنید اگر رای ندهید صدا و سیما همین چیزها را نمی‌گوید؟ من همه‌ی این‌ها را می‌دانم و باز هم آگاهانه تصمیم دارم در انتخابات شرکت کنم. به نظر من سازوکار تقلب بسیارگسترده هنوز فراهم نیست و مثل دوره‌ی خاتمی، اگر اکثریت رای دهند، نظام چاره‌ای جز پذیرفتن ندارد.

6ـ من فکر می‌کنم مجلس و دولت اگر در این شرایط حساس یک‌دست شود، مانند یک قطار ترمزبریده لحظه به لحظه به قهقرا بیش‌تر نزدیک می‌شویم. حتی یک صدای مخالف در مجلس نیز می‌تواند تاثیرگذار باشد. من نمی‌خواهم کشورم نابود شود. نمی‌خواهم به‌خاطر تندروی بی‌دلیل عده‌ای من تاوان پس دهم. من دنبال خلق حماسه نیستم، به قهرمان و حماسه و این چیزها هم اساساً اعتقاد ندارم. توقع این را هم ندارم که مجلس هشتم به یک‌باره تغییر شگرفی در جامعه ایجاد کند، چون می‌دانم نمی‌تواند و نمی‌خواهم سرخورده شوم. من به سال‌ها بعد فکر می‌کنم. به کودکانی که سال‌ها بعد به دنیا می‌آیند و حق آن‌ها داشتن زندگی به‌تری است.

7ـ اگر الان احمدی‌نژاد رییس‌جمهور ما است، به این علت است که متاسفانه پوپولیسم وعوام‌فریبی در این کشور هنوز بر بسیاری از مردم تاثیرگذار است. به این خاطر است که بخش سنتی جامعه هنوز به‌شدت و با تمام توان با هر تغییری مخالفت می‌کند و جلوی آن می‌ایستد. گذر از سنت به مدرنیسم آسان نیست. هزینه‌هایی دارد که ناگزیر به پرداخت‌شان هستیم و مهم‌تر از آن زمان می‌خواهد. بخواهیم یا نخواهیم، تنها راه ممکن اصلاحات تدریجی است. بار دیگر تاکید می‌کنم: کنارکشیدن فقط شرایط را بدتر می‌کند.

نیست شبی که تا سحر
خون نفشانم از بصر
زآن که غم فراق تو
کرده خراب کار دل

اوست نشسته در نظر
من به کجا نظر برم
اوست گرفته شهر دل
من به کجا سفر برم

مرده بدم زنده شدم
گریه بدم خنده شدم
دولت عشق آمد و من
دولت پاینده شدم

گفت که دیوانه نه‌ای
لایق این خانه نه‌ای
رفتم و دیوانه شدم
سلسله بندنده شدم

هجرانی/ روزبه نعمت‌اللهی

فکر کنم اگر یک مدت دیگر با این روند ادامه دهم، احتمالاً یک جور درجه‌بندی (مثل درجه‌بندی‌های فیلم‌های سینمایی) برای عناوین پست‌های بلاگستان به شرح زیر به وجود آید:

ـ این نوشته را اگر عطا خواست می‌تواند بخواند، اشکال ندارد!
ـ به‌تر است این نوشته را عطا نخواند، حالا خود داند.
ـ این نوشته را عطا می‌تواند با هم‌راهی والدینش یا یک آدم موجه بخواند.
ـ این نوشته را اگر عطا خواند و سکته کرد، ما مسئولیتی نمی‌پذیریم.
ـ این نوشته را عطا از ساعت 18 به بعد نخواند!
ـ این یکی نوشته را که عطا اصلاً نخواند.

پی‌نوشت جدی:
جناب آقای عطا خان! خودت که دلیل ناراحتی‌ها، عصبی‌شدن‌ها و سریع جوش‌آوردن‌های این روزهایت را که می‌دانی. چرا بی‌خود و بی‌جهت به مردم گیر می‌دهی و پاچه می‌گیری؟

متاسفانه گاهی وقت‌ها می‌توانم به اندازه‌ی یک دختربچه‌ی چهارده ساله رمانتیک شوم و رویاپردازی ‌کنم. الان هم فکر کنم دچار یک چنین وضعیتی شده‌ام. دلم گرفته و این تنهایی لعنتی هم که خیلی قلمبه شده ...

پی‌نوشت:
خواهش می‌کنم دوستان و آشنایانی که این‌جا را می‌خوانند و من را می‌بینند، این نوشته را به رویم نیاورند و درباره‌اش سوال نکنند. ممنون می‌شوم.

×××

صغیر و کبیر فرض‌شان این است که من بدون کتاب سر توالت نمی‌روم! و درست هم فکر می‌کنند. به‌نظرم خیلی جای فوق‌العاده‌ای است توالت (علی‌الخصوص ورسیون فرنگی‌‌اش) برای کتاب‌خواندن و اگر از این لذت بزرگ تا به حال بی‌بهره بوده‌اید، امتحان کنید که بزرگان فرموده‌اند غفلت موجب پشیمانی است.

البته ناگفته نماند هر کتابی را هم نمی‌شود سر مستراح! خواند. بعضی‌ کتاب‌ها ممکن است خیلی سنگین باشند و باعث شوند آدم، حسابی یُبس (دیکته‌اش درست است؟) شود (تصور کن مثلاً یکی بنسیند سر توالت هایدگر بخواند. بی‌چاره است طرف!) بعضی‌شان هم از فرط دم‌دستی‌بودن ممکن است خواننده را (رویم به دیوار) به ترتر بیاندازند.

به همین خاطر من یک اصطلاحی درست کرده‌ام به نام «کتاب‌های توالتی» که این کته‌گُری! کتاب‌هایی را در بر می‌گیرد که می‌شود به راحتی آن‌ها را در توالت خواند. در همین راستا چنین دیالوگ‌هایی بین من و دوستان این‌کاره‌ام! زیاد رد و بدل می‌شود: «ایدئولوژی نهضت مشروطیت هیچ‌رقمه توالتی نیست.» یا این‌که: «بادبادک‌باز آخر توالتیه!»

علت هم این است که هم داستان این رمان خیلی سرراست و روان است و هم مهم‌تر از آن فصل‌بندی خیلی مناسبی دارد به‌طوری که هر فصل آن قشنگ کفاف یک وعده‌ی توالت را می‌دهد! فقط یک کمی کفر آدم درمی‌آید بس که این شخصیت‌های مونث داستان صبح تا شب فکر و ذکرشان پیداکردن یک شوهر مناسب است و انگار نود و پنج درصد فعالیت‌های ذهنی/بدنی‌شان را روی این قضیه متمرکز کرده‌اند.

البته مطلقاً منظورم این نیست که الان هم یک جورهایی انگار همین‌طوری‌ها است ها! اصلاً و ابداً! تازه فرض کنید منظورم هم باشد، شما فکر می‌کنید با وجود این همه فمینیست دوآتشه توی بلاگستان (که نصف‌شان هم این‌جا برو بیا دارند!) آدم جرات هم می‌کند از این قسم حرف‌های بی‌ناموسی بزند! امکان ندارد!

به هر حال این‌ها را گفتم که بدانید اگر یک روز خواستید به حلقه‌ی «کتاب‌خوانان توالتی» بپیوندید، غرور و تعصب کتاب بسیار مناسبی است و این امکان را به شما می‌دهد که بعد از خواندن هر فصل با دلی آسوده! سیفون را بکشید!

خُب! این بود انشای من درباره‌ی کتاب‌های توالتی! در پایان جا دارد ضمن تشکر از همه‌ی‌ عزیزانی که مرا در راه نوشتن این یادداشت یاری کرده‌اند (آقایان هایدگر، آدمیت و خالد حسینی و سرکار خانم آستین!) یک پارگراف از کتاب را که امروز خواندم و خوشم آمد را، من باب حسن ختام برای‌تان بیاورم. امید است مورد قبول همه‌ی دوستان و آشنایان سببی و نسبی قرار گیرد. والسلام علیکم و رحمة‌الله و برکاته!

«هیچ چیز فریبنده‌تر از تظاهر به فروتنی نیست. خیلی وقت‌ها فروتنی در حکم بی‌توجهی به نظر دیگران است، گاهی هم به رخ‌کشیدن است به‌طور غیرمستقیم.»

پی‌نوشت:
با تشکر از همه‌ی دوستانی که ای‌میل دادند و یا کامنت گذاشتند، «خونی به پا خواهد شد» و «اتاقک غواصی و پروانه» به دستم رسید و هر دو را دیدم. اولی را اصلاً دوست نداشتم و دومی را عاشقش شدم.

در تاریکی
نمی‌توانستند ببینند
چه کسی
فاتح شد

لنگستون هیوز

واقعیتش این بود که فکر نمی‌کردم «جونو» فیلم چندان خوبی باشد. به‌خصوص که توی همین بلاگستان چندتایی نقد منفی و در به‌ترین شرایط خنثی درباره‌اش خوانده بودم، اما تماشای «جونو» سر ذوقم آورد؛ فیلم شسته‌رفته‌ی خوش‌ساختی که چاشنی ظریفی از طنز نیز به هم‌راه دارد. ادبیات تین‌ایجری جونو و حاضرجوابی‌های او و پدرش در این فیلم فوق‌العاده است.

فکر می‌کنم بیش‌تر فیلم‌های مهم امسال را دیده باشم. «تاوان»، «جایی برای پیرمردها نیست»، «بادبادک‌باز»، «وعده‌های شرقی»، «مایکل کلایتون»، «پرسپولیس»، «چهار ماه و سه هفته و دو روز» و همین «جونو». در این میان برخلاف خیلی‌ها از «تاوان» و «جایی برای پیرمردها» چندان خوشم نیامد و به‌نظرم بیش تر از ارزش‌شان در مورد آن‌ها تبلیغات شده است. ( احتمالاً به‌ِ زودی یک یادداشت همین‌جا منتشر می‌کنم با عنوان"چرا «جایی برای پیرمردها» فیلم خوبی نیست.") «بادبادک‌باز»، «وعده‌های شرقی» و «مایکل کلایتون» فیلم‌های بدی نبودند، «پرسپولیس» و «جونو» را زیاد دوست داشتم و «چهار ماه و سه هفته و دو روز» به‌نظرم عالی بود. خود خود سینما.

راستی کسی خبر دارد این خانم الن پیج برای فیلم «جونو» واقعاً حامله شده یا نه؟ به‌نظر من که خیلی خوب از پس نقشش درآمده (مثلاً نگاه کنید به صحنه‌ی گریه‌اش در ماشین) و اگر احیاناً اسکار بگیرد یک‌جورهایی حقش است. آهان یک چیز دیگر! اگر کسی فیلم‌های «اتاقک غواصی و پروانه» و «خون به پا خواهد شد» را دارد، بدهد من هم ببینم. یک در دنیا صد در آخرت دعایش می‌کنم.

پی‌نوشت:
1) یادداشت راجر ایبرت؛ منتقد مشهور آمریکایی؛ درباره‌ی «جونو»
2) یک یادداشت کوتاه نوشته‌ام درباره‌ی «ماچیسمو» که امروز در روزنامه‌ی کارگزاران چاپ شد. اگر دوست داشتید، یک نگاه بیندازید.
3) با این دو بیت از مولوی این روزها دارم زندگی می‌کنم:
آمده‌ام که سر نهم٬ عشق ترا به سر برم
ور تو بگوییم که نی٬ نی شکنم٬ شکر برم
اوست نشسته در نظر٬ من به کجا نظر کنم؟
اوست گرفته شهر دل٬ من به کجا سفر برم؟

البته بعد که شاعر کارهایش را شرح می‌دهد، قشنگ متوجه می‌شویم چه‌قدر رفتارش عادی بوده است. مثلاًً:

‌حس می‌کنم از روزهای پیش
قدری بیش‌تر
این روزها را دوست می‌دارم
گاهی
- از تو چه پنهان -
با سنگ‌ها آواز می‌خوانم
...
حس می‌کنم گاهی کمی کم‌تر
گاهی شدیداً بیش‌تر هستم

البته این‌ها چیزی نیست! بعد که تعریف می‌کند، دیشب چه‌کار کرده، جریان جالب‌تر می‌شود:

اول نشستم خوب
جوراب‌هایم را اتو کردم
تنها - حدود هفت فرسخ - در اتاقم راه رفتم
با کفش‌هایم گفتگو کردم
...
جای شما خالی! یک لقمه از حجم سفید ابرهای ترد
یک پاره از مهتاب خوردم
دیشب پس از سی سال فهمیدم
که رنگ چشمانم کمی میشی است

گاهی نگاهم در تمام روز
با عابران ناشناس شهر
احساس گنگ آشنایی دارد
گاهی دل بی دست و پا و سر به زیرم را
آهنگ یک موسیقی غمگین
هوایی می‌کند

اما
غیر از همین حس‌ها که گفتم
و غیر از این رفتار معمولی
و غیر از این حال و هوای ساده و عادی
حال و هوا دیگری
در دل ندارم

رفتار من عادی است

×××

حالا این شعر قیصر امین‌پور شده است حکایت این روزهای من که یک جورهایی حالم خیلی خوب است. کلاس‌هایم زیاد است، پایان‌نامه‌ام را به امان خدا رها کرده‌ام، تالیف تازه را هم همین‌طور و می‌ترسم همین روزها احسان من را بکشد! هزار و یک کار نیمه‌کاره‌ی دیگر هم دارم، اما با همه‌ی این‌ها سبک زندگی این روزهایم را دوست دارم، یا شاید سبکی‌اش را.

انگار دچار یک نوع حیرانی خوش‌آیند شده‌ام. سخت نمی‌گیرم به خودم. اگر شب خوابم بیاید، راحت می‌گیرم می‌خوابم، حالا هر چه‌قدر هم کارهایم مانده باشد. زیاد این طرف و آن طرف و توی جمع‌های شلوغ نمی‌روم. این تنهایی و این خود تازه‌ام را دوست دارم. اتفاق جدیدی برایم نیفتاده اما ترجیح می‌دهم تا می‌توانم کارهایی را بکنم که بیش‌تر دوست دارم. امشب برای خود رفتم پیاده‌روی، پریشب با توفان رفتم «ماچیسمو» یعقوبی را دیدم. توی ماشین هم تازگی‌ها ترانه‌های عاشقانه‌ی شاد‌ گوش می‌کنم، نوستل می‌افشانم! و هم‌راه با خواننده زمزمه می‌کنم:

چشم تو رنگ عسل/ توی چشم تو نگاه/ مثل شاه‌بیت غزل/ لب تو غنچه‌ی نیمه‌باز باغ/ تن تو آتیش سوزنده‌ی داغ/ قد تو مثل سپیدار بلند/ دل تو نرم‌تر از صبح پرند ...

نمی‌دانم، شاید هم همه‌ی این‌ها نشانه‌های آغاز یک دوره افسردگی باشد. شاید قاطی کرده‌ام. اما هر چه که هست، اشکالی ندارد. بگذار یک مدت هم این‌طور بگذرد. بگذار روزها برای خودم خیال‌های دور ببافم و شب‌ها خواب‌های رنگی ببینم.

پی‌نوشت:
بعد از تماشای «ملاقات بانوی سال‌خورده» خیلی‌ها را دیدم که شیفته‌ی موسیقی‌اش شده باشند. یک‌مرد عزیز لطف کرده و موسیقی انتخابی زیبای این نمایش را برایم ای‌ میل کرده است. البته این توضیح ضروری است که حس صحنه را بر تاثیر موسیقی نمایش نباید فراموش کرد. مطمئناً شنیدن این موسیقی در تئاتر و در آن حال و هوا تاثیر متفاوتی با شنیدنش در این‌جا دارد. اما به هر حال با همه‌ی این‌ها فکر می‌کنم شنیدن آن به‌خصوص برای کسانی که نمایش را دیده‌اند، خالی از لطف نباشد. آهنگی از Tiger Lillies به نام Cheapest show

در جست‌‌جوی زمان ازدست‌رفته که خواندنش عذاب است به معنای واقعی کلمه. فکر نکنم هیچ‌وقت بتوانم این کتاب را و در کل پروست را بخوانم.

جنگ و صلح و آنا کارنینا، بس که ریلکس است این آقای تولستوی و کش می‌دهد همه چیز را. البته آنا کارنینا را در برنامه‌هایم گذاشته‌ام که حتماً تمامش کنم.

برادران کارامازوف که با وجودت ارادت فراوانم به داستایوفسکی عزیز، متاسفانه تا به حال نیمه‌کاره مانده است.

بیش‌تر کارهای ویرجینیا ولف از جمله، به سوی فانوس دریایی، سال‌ها، اتاقی از آن خود. (خانم دالووی را بالاخره خواندم!)

غرور و تعصب جین آستین که خودم هم می‌دانم زشت است این را تمام نکرده‌ام!

خانه‌ی ادریسی‌های غزاله علی‌زاده که هر چه زور زدم من را نگرفت که تمامش کنم و متاسف هم نیستم. همین‌طور است درباره‌ی دل دلداگی مندنی‌پور که ان را هم فقط جلد اولش را خواندم و الان یادم امد که وضعیتم درباره‌ی آتش بدون دود ابراهیمی هم همین‌طور است.

و البته این‌ها کتاب‌های شناخته‌شده‌تر بودند وگرنه کتاب نخوانده‌ی که زیاد دارم متاسفانه!

اما می‌خواهم درباره‌ی چند کتاب که ابتدا نیمه‌کاره گذاشتم‌شان و بعد که تمام‌شان کردم دیدم عجب اشتباهی کرده بودم و بعد از خواندن‌شان حظ فوق العاده‌ای بردم و لذتی بی‌حساب:

اول از همه خداحافظ گری کوپر نوشته‌ی رومن گاری که عالی بود.
شبی از شب‌های زمستان مسافری نوشته ی کالوینو
خشم و هیاهوی فاکنر
آینه‌های دردار گل‌شیری که نثر بی‌نظیری دارد.
و بالاخره بازمانده‌ی روز کازوئو ایشی‌گورو که سخت شیفته‌اش شدم.

اما من دوست دارم جواب این آدم‌ها را در پاسخ به این سوال بدانم:
پرستو، کتی، حمیدرضا، لیلی، مریم، آیدا و علی‌رضا